Kripto paralarda sert düşüşler devam ediyor
Düşüşün sebeplerine ve fiyatın olası dip noktalarına değinmeden önce filmi biraz geri saralım. Geçtiğimiz senenin başında Bitcoin Spot ETF’leri işleme girdiğinde kriptolar için yeni bir dönem başlamış oldu. O tarihe kadar insanlar kendi risklerini alarak Bitcoin sahibi olurken artık alım/satım ve saklama gibi işlemleri dünyanın en büyük fonları (BlackRock, Fidelity gibi) aracılığıyla yapabilir noktaya geldiler. Bu fonların müşteri portföyünün önemli bir kısmını ise kurumsallar, yani şirketler oluşturuyor. Bunu düşündüğümüzde hepimizin aklına şunlar gelmişti; Bitcoin’i artık kurumsallar alacak, bundan sonra eskisi gibi büyük fiyat hareketleri görmeyeceğiz.
Nitekim bu beklentiler büyük ölçüde karşılandı da. Önceki döngülere göre düşüşler daha sınırlı kaldı. 2024 içindeki en büyük düşüşü carry trade şoku sonrası yaşayan Bitcoin, zirvesinden 32% gerilemişti. Bugün yaşadığımız düşüş ise 30%’lara yaklaşmış durumda. Aşağıdaki görsel, boğa rallileri içindeki düzeltmelerin büyüklükleri göstermektedir. En sağdaki mor renkli olan içinde olduğumuz döngüyü temsil ediyor. Bu tarz düşüş dönemlerinde paniğe kapılmak çok anlaşılır bir durum ama verilere baktığımızda bu düzeltmelerin son derece olağan, hatta gerekli olduğunu görüyoruz. Ayrıca şunu da bir kez daha gördük ki ETF’lerden sonra büyük düşüşler gelmez fenomeni artık geçerliliğini yitirmiş durumda.

Peki neden düşüyoruz?
Fiyat hareketi geldikten sonra sebep bir şekilde bulunuyor. Öncelikle şunu ortaya koymalıyız ki düşüşler kripto temelli değil. Aslında Bitcoin ve kripto paralar, ABD borsalarındaki düşüşlere eşlik ediyor. Piyasadaki risk iştahı o kadar düşmüş durumda ki NVIDIA bilançosunun beklentilerden iyi gelmesi bile satışların önüne geçemedi. S&P iki haftada 5%, Nasdaq ise 8% gerilemiş durumda. Dolayısıyla cevapları ABD’de ve makroekonomide arayabiliriz;
- Gümrük vergilerindeki gerilim; Başkan Trump bu konuda hiç geri atmıyor. ABD’ye gümrük vergisi uygulayan bütün ülkelere aynı oranda gümrük vergisi uygulayacağını söyleyen Trump zaman kaybetmeden bu konuda aksiyon almaya başladı. Meksika ve Kanada ile 1 aylık bir öteleme konusunda anlaşılmıştı ve o süre dolmak üzere. Buna ek olarak Avrupa Birliği’ne de 25% gümrük vergisi geleceği duyuruldu. Böylece piyasalara bir süre ötelenen gümrük vergisi korkusu geri gelmiş oldu
- Yüksek ABD enflasyonu; güçlü gelen istihdam verileri ABD ekonomisi ile algıyı toparlasa da sonrasında gelen beklenti üstü enflasyon verileri, FED’den gevşek politikalara dönme ihtimalini azalttı. Her ne kadar CME vadelileri faiz indirimi için hala haziran ayını fiyatlasa da orada taşlar henüz yerine oturmuş değil
- Japonya’da yüksek gelen enflasyon; Japonya, düşük faiz ve düşük enflasyon dengesini tutturmasıyla bilinen bir ekonomi. Hatta uzun seneler enflasyon yaratmaya çalıştılar. Ancak ocak ayında gelen yıllık enflasyon verileri beklentileri de aşarak 4% seviyesine ulaştı. Bu veri ile 19 Mart’ta Japonya’nın yeniden faiz artırması fiyatlanmaya başladı. Japonya bunu en son yaptığında Ağustos 2024’te carry trade şoku yaşamıştı piyasalar
- Çin tarafındaki belirsizlik; Çin uzun süredir kendi içindeki durgunlukla mücadele ederken (ve teşviklere rağmen pek de başarı sağlayamazken) bir yandan da Trump politikaları ile mücadele etmek zorunda. Artan gümrük vergilerine karşın kurunu devalüe edip etmemesi hala belirsizliğini koruyor. ABD ile Çin’in bir araya gelerek bu konuda bir mutabakata varması piyasaları rahatlatabilir. Orada bir netlik olmadığı sürece baskı devam edecektir.
Bu süreçte kripto özelinde de bazı olumsuz gelişmeler (Bybit borsasının heklenmesi, Solana ağındaki memecoin skandalları) oldu ama fiyat üzerindeki etkilerinin bu denli olması pek olası görünmüyor. Ayrıca düşüşler bu olaylardan epey sonra başladı, dolayısıyla ilişki kurmak kolay değil.
Piyasada korku hakim
Piyasanın risk iştahını ve algısını ölçmeye çalışan korku-açgözlülük endekslerine baktığımızda piyasaların şu an aşırı korku bölgesinde olduğunu görüyoruz. Aşağıdaki grafikte ise endeksin 1’in altına indiğini, yani kısa vadeli yatırımcıların zararına Bitcoin’lerini hareket ettirdiklerini görüyoruz.

Olası dönüş noktaları
Bu tarz büyük satış dönemlerinde piyasaların olumlu haberleri görmezden gelmesi alışıldık bir durum. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu SEC’nin altcoin davalarını bir bir iptal etmesi, Rusya-Ukrayna savaşının bitmesi için atılan adımlar da bu dönemde fiyatlanmayan gelişmelere örnek. Piyasaların belirsizlikleri aralayıp önünü görebilmesi biraz zaman alabilir. Bu süre zarfında Bitcoin ve kripto paralardaki fiyat aksiyonlarını takip etmek önemli olacaktır. Fiyatın olası dönüş noktalarına baktığımızda ise birkaç nokta dikkat çekiyor.
- 200 günlük hareketli ortalama 81.700 dolar seviyesinden geçiyor ve şimdilik bu seviyenin altındayız
- Bitcoin, CME borsasındaki 77.900 dolar seviyesini doldurmak isteyebilir
- Bir önceki zirve noktasında güçlü bir alıcı tepkisi görebiliriz; 73-74.000 dolar seviyeleri
- Aktif tüm Bitcoin’lerin ortalama maliyeti (MVRV’den farklı olarak sadece aktif Bitcoin’leri hesaba katıyor); 64.500 dolar. Bu, aynı zamanda MicroStrategy firmasının ortalaması olan 66.500 dolar seviyesine de oldukça yakın bir seviye
- Teknik tarafta ise Bitcoin haftalık bollinger alt bandı 69.000 dolardan geçiyor. Hareketli bir bant olmasından dolayı önümüzdeki hafta bu rakam 73-74.000 dolar seviyelerinden, iki hafta sonra ise yaklaşık 79.000 dolar seviyelerinden geçecek.
"Ekonomi" Kategorisinden Daha Fazla İçerik
Yazarlar
Çok Okunanlar
-
forbes.com.tr
Dünyanın en zengin 10 insanı (Ocak 2025)
-
-
forbes.com.tr
En zengin Türklerin sıralaması nasıl değişti?
-
Nilgün Balcı Çavdar, Cem Cemal Pekin, Erkan Kızılocak
Forbes Türkiye dolar milyarderi Türkler 2025 listesi
-