Orta Doğu'daki gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşı, küresel petrol arzının kesintiye uğrayabileceğine ilişkin endişeleri canlı tutuyor. Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması ve Husilerin Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik saldırıları da piyasadaki risk algısını güçlendirdi.
Bölgede yaşanan son gelişmelerin ardından ham petrol fiyatları beş ayın en yüksek seviyelerine yaklaştı. Brent petrol vadeli işlemleri, TSİ 07.40 itibarıyla yüzde 1,3 yükselerek varil başına 110,25 dolara ulaştı. ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) fiyatı da 1,36 dolar artışla 99,03 dolara çıktı.
ABD ile İran arasında anlaşma beklentisi zayıfladı
Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Washington ile Tahran arasında çatışmaları sona erdirecek bir anlaşmanın yakın olduğu yönündeki haberlerin bir diplomat tarafından yalanlanması etkili oldu. Taraflar arasında henüz doğrulanmış bir diplomatik ilerleme sağlanamazken, müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik girişimler sürüyor.
Bir önceki işlem gününde ise İran Cumhurbaşkanı'nın Pakistan ordusu komutanıyla Tahran'da gerçekleştirdiği görüşmede arabuluculuk girişimlerinin ele alınması, piyasalarda anlaşma umudunu artırmış ve petrol fiyatlarının gerilemesine yol açmıştı.
Kâr satışları ve diplomatik girişimler fiyatları dalgalandırıyor
DBS Enerji Araştırmaları Başkanı Suvro Sarkar, petrol piyasalarında son dönemde belirgin fiyat dalgalanmaları yaşandığına dikkat çekti. Sarkar'a göre yatırımcıların kâr satışları yapması ve Katar ya da Pakistan'ın arabuluculuğunda bir uzlaşmaya varılabileceği beklentisi, fiyat hareketlerinde belirleyici oldu.
Ancak diplomatik çözümün henüz kesinlik kazanmaması ve ABD'deki petrol stoklarına ilişkin veriler, piyasadaki belirsizliğin devam etmesine neden oluyor. Amerikan Petrol Enstitüsü (API), ham petrol ve petrol ürünleri stoklarında düşüşlerin sürdüğüne işaret eden veriler paylaştı.
İran'dan müzakereler için şart
İran merkezli Nournews'in salı günü yayımladığı habere göre Tahran yönetimi, talepleri karşılanmadan ABD ile görüşmelere başlanmayacağını Pakistan ordusu komutanına iletti. Aynı haberde, Katar'dan bir heyetin de Tahran'a ulaştığı bilgisi yer aldı.
İran'ın müzakereler konusundaki tutumu, diplomatik çözümün ne zaman sağlanabileceğine ilişkin soru işaretlerini artırırken, arabuluculuk girişimleri yakından izleniyor.
Hürmüz Boğazı'nda iki haftada 18 gemi hedef alındı
Gemi takip şirketi Kpler, pazartesi günü yaptığı açıklamada son iki haftada en az 18 gemi saldırısının kayda geçtiğini bildirdi. LSEG analistleri ise saldırıların Hürmüz Boğazı'nın dışına, Umman Körfezi'ne kadar uzanan alanlardaki tankerleri de kapsadığını belirtti.
Analistlere göre saldırılar yalnızca petrol tankerlerinin güvenliğini değil, Körfez'den ham petrol yüklemelerini ve bölgedeki sevkiyatları destekleyen gemiden gemiye petrol transferlerini de tehdit ediyor.
Orta Doğu'dan petrol akışı, deniz taşımacılığına yönelik riskler devam etse de savaş öncesi seviyesinin yaklaşık yüzde 80'ine ulaştı. Buna karşın Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları ve ABD-İran hattındaki diplomatik çıkmaz, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğini temel gündem maddelerinden biri olarak tutuyor.