İspanya’nın en zengin kadını Sandra Ortega (Forbes'un tahminlerine göre net serveti 12,7 milyar dolar), hayatının büyük bölümünü Atlantik Okyanusu’na bakan küçük Oleiros kasabasında geçirdi. 58 yaşındaki Ortega son derece özel bir hayat yaşıyor ve mütevazı bir hayat sürdüğü söyleniyor. Bloomberg’in haberine göre kasabanın belediye başkanı Angel Garcia Seoane, sahip oldukları büyük servete rağmen Ortega’nın görünürde muazzam servetine işaret eden pek az şey olduğunu belirtti.
Zara’nın sahibi Inditex’in, şirketin kurucusu olan babası Amancio Ortega’nın ardından en büyük ikinci hissedar olan Sandra’nın yüzde 5,05’lik payının mevcut değeri yaklaşık 8,5 milyar euro (9,5 milyar dolar). Inditex’in yönetim kurulu başkanı olan üvey kız kardeşi Marta, Ortega ailesinin yeni kuşağının kamuoyunda daha görünür olan üyesi. Ancak Amancio’nun ilk eşiyle olan kızı Sandra, anne ve babasının kurduğu ve bugün dünyanın en büyük moda perakendecisi olan şirkette hiçbir zaman görev almadan muazzam bir servet biriktirdi.
Şirkette hiç görev almadı
Serveti 140 milyar dolar olan 90 yaşındaki Amancio hayatını kaybettiğinde Sandra’nın servetinin önemli ölçüde artması bekleniyor. Yerel yasalar uyarınca, mirasının değerinin en az dörtte biri çocuklarına ve diğer mirasçılarına kalacak. Mirasın mutlaka Inditex hisseleri şeklinde olması gerekmiyor ancak Sandra’nın mevcut hissesi bile ona alışılmadık ölçüde bir nüfuz sağlıyor.
Sandra’nın Inditex’in faaliyetleriyle tek doğrudan bağlantısı, şirket bünyesinde tesisler ve inovasyonla bağlantılı düşük profilli görevlerde çalışmış olan eşi üzerinden oldu. Yetişkinliğe yeni adım atmış üç çocuğu da şirkette yer almadı ve Amancio Ortega’nın ölümünün ardından bunun değişeceğine dair de pek bir işaret yok. Ancak Amancio’nun iki evliliğinden olan çocuklarının aileleri onlarca yıldır neredeyse hiç ilişki içinde olmadı. Bu da ortak bağları olan Amancio artık aralarında olmadığında, Inditex’in aile hissedarlarının birbirleriyle nasıl ilişki kuracağı konusunda yatırımcıların önünde önemli bir soru bırakıyor.
Aile hissedarları şirketin geleceği için kritik
McKinsey & Co.’da kıdemli danışman ve küresel aile şirketleri stratejisti olan Martin Roll, “Kırılganlık bugün değil, Amancio Ortega’nın hisselerinin el değiştireceği gün ortaya çıkacak. Anlamlı ölçüde daha büyük bir paya sahip, yönetim kurulunda koltuğu bulunmayan ve önemli bir konuda oy kullanması gerektiğinde nasıl davranacağına dair herhangi bir geçmişi olmayan pasif bir hissedar, dış yatırımcılar da dahil olmak üzere masadaki herkes için stratejik bir değişken haline gelir” ifadelerini kullandı.
Gerçi Amancio’nun, holding şirketi Pontegadea aracılığıyla Inditex’in yaklaşık yüzde 60’lık hissesine ilişkin mülkiyet yapısını şimdiden oluşturmuş olması mümkün. Kamuoyuna açıklanmamış, açıkça tanımlanmış bir hissedarlar sözleşmesi ve aile yönetişim yapısı bulunuyor olabilir. Ancak IESE’de bu tür şirketler konusunda uzmanlaşmış profesör Alfonso Chiner’e göre aile hissedarlarının birlikte nasıl hareket ettiği, bu tür şirketlerin geleceği açısından çoğu zaman kritik önem taşıyor. Chiner, “Bir aile şirketinin hissedarlarının bağlılığa ve birlik olmaya ihtiyacı vardır. Önceki kuşak, halef, şirket ve aile; hepsinin ortak, paralel ve organize bir plana uyması gerekir” dedi.
Sandra röportaj tekliflerini kabul etmese de onu tanıyan kişilerle yapılan görüşmeler, Inditex servetini büyütmeye devam ederken zenginliğin gösterişli unsurlarından uzak duran, milyarder olmaya isteksiz bir kadının portresini çiziyor. Kırk yılı aşkın bir süre önce, Amancio’nun Inditex çalışanlarından Flora Pérez ile ilişkisinden Marta adlı bir kız çocuğunun dünyaya gelmesinin ardından anne ve babası ayrıldı. İki aile birbiriyle çok az ilişki kurdu. Ancak zaman içinde Amancio ve Sandra’nın ilişkilerini yeniden kurduğu belirtiliyor.
Sandra’nın aile ofisinde işleri yürüten küçük bir ekibi olsa da her şeyi tamamen onlara bırakmış değil. Bunun bir göstergesi, 2020 yılında baş yatırım sorumlusunu görevden alma kararıydı. Söz konusu kişi önce annesi, ardından da Sandra için çalışmıştı. Sandra daha sonra onu, zimmete para geçirme ve sadakatsiz yönetimle suçladı ve bu durum onu bir dizi hukuki mücadeleye sürükledi.
Sandra’nın kendi faaliyetleri, geçen yıl yaklaşık 3,5 milyon euroluk bütçeye sahip olan hayır vakfı etrafında şekilleniyor. Sandra, vakfıyla ilgili olsa bile kamuoyu önüne nadiren çıkıyor. Vakfının internet sitesindeki “iletişim” bölümünde, başkanının “sosyal medya platformlarında profil bulundurmadığı veya herhangi bir faaliyette bulunmadığı” ve “sosyal ya da hayırsever girişimler, ticari faaliyetler veya başka herhangi bir girişim türü hakkında kamuya açık hiçbir diyaloğa katılmadığı” belirtiliyor.