Kaliforniya'da yaşayan milyarderler, bu hafta ABD'de yapılacak ara seçimlerde kabul edilmesi halinde net servetleri üzerinden yüzde 5 oranında tek seferlik bir servet vergisine tabi tutulabilir. Forbes’un yaptığı hesaplamalara göre eyaletteki en zengin 10 milyarder düzenlemenin kabul edilmesi durumunda toplamda 31,5 milyar dolar vergi ödemek zorunda kalabilir. Listenin başında Meta CEO’su Mark Zuckerberg yer alıyor. ABD'de seçmenler salı günü, bu yılın başında Kaliforniya’da ikamet eden ve 31 Aralık 2026 itibarıyla net serveti en az 1 milyar dolar olan herkese tek seferlik yüzde 5’lik bir servet vergisi getirilmesini öngören düzenleme için oy kullanacaklar.
Öne çıkanlar
• Forbes, Kaliforniya’daki en zengin 10 kişinin tek seferlik servet vergisi kapsamında ne kadar ödeme yapacağını hesapladı. Hesaplamada, 27 Ekim itibarıyla Forbes Gerçek Zamanlı Milyarderler Listesi’nde yer alan net servet değerleri esas alındı ve vergi hesaplamasına dahil edilmeyecek gayrimenkul varlıklarının değeri düşüldü.
• Mark Zuckerberg (Tahmini vergi: 10,9 milyar dolar): Meta CEO’su, Google’ın kurucu ortakları Sergey Brin ve Larry Page gibi diğer önde gelen milyarderlerin eyaletten ayrılmasının ardından artık Kaliforniya’nın en zengin kişisi konumunda. Ancak Zuckerberg’in eyalette kalacağı söyleniyor. Bunun nedeni, Meta yönetim kuruluyla yaptığı anlaşma. Söz konusu anlaşma kapsamında Zuckerberg’in eyaletten ayrılmaması karşılığında şirket, CEO’nun 200 milyar doları aşan serveti üzerinden doğacak vergiyi ödeyebilmesi için satabileceği yeni bir hisse senedi sınıfı oluşturmayı planlıyor.
• Jensen Huang (Tahmini vergi: 9,5 milyar dolar): Forbes’un servetini 170 milyar doların üzerinde değerlendirdiği Nvidia CEO’su, servet vergisini açıkça desteklediğini ifade etti. CBS’e verdiği röportajda, “Vergi ödemekten rahatsız olmuyorum” diyen Huang, vergi ödeyebilmeyi bir “ayrıcalık” olarak gördüğünü belirtti ve “Vergi ödemekten korkmuyorum. Sadece yoksul olmaktan korkuyorum" diye ekledi.
• Eric Schmidt (Tahmini vergi: 1,8 milyar dolar): Google'ın eski CEO’su Schmidt, 30 milyar doları aşan servetinden yaklaşık 2 milyar doları vergi olarak ödemek zorunda kalabilir. Schmidt, servet vergisinin en önde gelen karşıtlarından biri oldu. Brin ile birlikte, vergiye karşı en fazla harcama yapan milyarderler arasında yer alıyor ve düzenlemeyle mücadele eden bir siyasi eylem komitesine (PAC) yaklaşık 40 milyon dolar bağışta bulundu.
• Vergi kapsamında en yüksek tutarları ödemesi beklenen milyarderler arasında yer alan ancak düzenleme hakkında kamuoyuna açık bir açıklama yapmamış isimler ise şöyle:
- Broadcom’un kurucu ortağı Henry Samueli (Tahmini vergi: 1,6 milyar dolar)
- Ubiquiti’nin kurucusu ve CEO’su Robert Pera (Tahmini vergi: 1,5 milyar dolar)
- Kingston Technology’nin kurucu ortağı ve CEO’su John Tu (Tahmini vergi: 1,4 milyar dolar)
- Kingston Technology’nin kurucu ortağı ve COO’su David Sun (Tahmini vergi: 1,4 milyar dolar)
- OpenAI’nin kurucu ortağı ve başkanı Greg Brockman (Tahmini vergi: 1,3 milyar dolar)
- Figure’ın kurucusu ve CEO’su Brett Adcock (Tahmini vergi: 1,2 milyar dolar)
- John Doerr (Tahmini vergi: 1,1 milyar dolar)
• Kaliforniya’nın en zengin 10. kişisi olan risk sermayedarı Doerr da servet vergisine karşı şu ana kadar yaklaşık 40 milyon dolar harcadı. New York Times tarafından derlenen kampanya finansmanı verilerine göre Doerr, yaklaşık 20 milyar dolarlık servetinin en az 1 milyar dolarını vergi olarak ödemek durumunda kalabilir.
• Tahmini vergi tutarları, Forbes’un Kaliforniya’daki en zengin milyarderlere ilişkin değerlemeleri kullanılarak hesaplandı. Ancak Forbes’un değerleme yöntemi ile eyaletin vergi amacıyla net serveti hesaplama yöntemi arasında bazı farklılıklar bulunuyor. Bu nedenle nihai vergi tutarları söz konusu tahminlerden farklı olabilir.
• Örneğin, belirli türdeki tröstlerde tutulan varlıklar, bir milyarderin vergiye tabi net servetini düşürebilir. Ayrıca Forbes, özel şirketleri tahmini piyasa değerlerine göre değerlendirirken vergi düzenlemesi farklı bir hesaplama yöntemi öngörüyor. Bu yöntem, bazı milyarderlerin varlıklarının daha yüksek veya daha düşük değerlenmesine yol açabilir.
Anthropic’in halka arzı ne değiştirebilir?
En fazla vergi ödeyecek kişilerin listesini değiştirebilecek faktörlerden biri de Anthropic’in yakın zamanda gerçekleştirmesi beklenen halka arzı. Yapay zeka şirketi, geçen haftanın ilk halka arz başvurusunda bulundu. Forbes, şirket henüz özel statüdeyken CEO Dario Amodei ile şirketin kurucu ortağı ve başkanı olan kız kardeşi Daniela Amodei’nin servetlerini ayrı ayrı yaklaşık 13 milyar dolar olarak değerlendiriyor. Bu da düzenlemenin kabul edilmesi halinde her birinin yaklaşık 680 milyon dolar vergi ödemesi anlamına geliyor. Ancak Anthropic’in halka açılması, iki kardeşin servetini önemli ölçüde artırabilir. Şirketin halka arz fiyatı henüz belirlenmemiş olsa da şirketin değerlemesinin Amodei kardeşlerin bireysel servetlerini 20 milyar doların üzerine çıkarabilecek bir aralıkta olacağı öne sürülüyor. Bu durumda her birinin en az 1 milyar dolar vergi ödemesi gerekebilir.
Milyarderlerin eyaletten ayrılması geliri etkileyecek
Verginin kabul edilmesi durumunda Kaliforniya’nın en zengin sakinlerinden en az 10 milyarlarca dolar gelir elde edilmesi bekleniyor. Ancak araştırmalar, diğer milyarderlerin eyaletten ayrılmasının yaratacağı ekonomik kaybın bu kazancın faydasını azaltacağını gösteriyor. Stanford Üniversitesi araştırmacıları tarafından hazırlanan ve ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu tarafından yayımlanan bir çalışma makalesine göre milyarderlerin eyaletten ayrılması sonucunda gelir vergisinden elde edilecek kayıp, tek seferlik servet vergisinin sağlayacağı geliri muhtemelen aşacak.
Forbes’un değerlemelerini kullanan araştırmada, 100 bin olası senaryo incelendi. Sonuçlara göre bu senaryoların yüzde 85’inde Kaliforniya eyaleti açısından vergi gelirleri negatif çıkıyor. Yani milyarderlerin eyaletten ayrılması, servet vergisinin sağlayacağı geliri aşan bir vergi kaybına yol açabilir.
Kaliforniya'dan ayrılan milyarderler
Google’ın kurucu ortakları Larry Page ve Sergey Brin, seçmenlerin eyaletteki 10 haneli servetlere yüzde 5’lik bir vergi uygulanıp uygulanmayacağına karar vermeden önce evlerini ve ticari varlıklarını başka bir yere taşıyarak yaklaşan vergi yükümlülüklerinden milyarlarca dolar tasarruf etmiş olabilecek ultra zengin Amerikalılar listesinin başında yer alıyor. Page, aralık ayının sonlarında Kaliforniya'daki ikametgahını değiştirerek Miami'de, sahil kenarında bulunan ve 173 milyon dolar ödediği iki mülke taşınmak suretiyle olası vergiden kaçındı. Forbes'un 232,7 milyar dolar olarak tahmin ettiği servetinin yüzde 5'i üzerinden hesaplandığında, bu hamlenin kendisine eyalet vergilerinde 11,6 milyar doların üzerinde tasarruf sağlamış olması muhtemel.
Google'ın diğer kurucu ortağı ve vergi düzenlemesine karşı yürütülen kampanyaların en büyük bağışçısı olan Brin de geçen yıl Kaliforniya'dan Tahoe Gölü'nün Nevada tarafına taşınarak ve Nevada'da seçmen kaydını yaptırarak yaklaşık 11 milyar dolarlık olası bir vergi yükümlülüğünden kurtuldu. PayPal ve Palantir'in kurucu ortağı Peter Thiel, 2020 yılında Miami'de bir ev satın aldı, 2024'te seçmen kaydını Florida'ya taşıdı ve Aralık ayının sonlarında Kaliforniya'dan ayrıldığını resmen duyurdu. Aynı ay Miami'de bir aile ofisi açan Thiel, Proposition 40'ın kabul edilmesi halinde yaklaşık 1,7 milyar dolarlık vergi yükümlülüğünden kurtulmuş oldu.
Otomobil kredisi sektörünün önde gelen isimlerinden Don Hankey, Malibu'daki simge haline gelmiş malikanesinden ayrılarak Las Vegas'a taşındı ve yaklaşık 525 milyon dolar tasarruf etti. Aralık ayında Teksas'ın Austin kentine taşınan Uber'in eski CEO'su Travis Kalanick ise yaklaşık 180 milyon dolarlık vergi yükümlülüğünden kurtuldu.
Kaliforniya’dan ayrılarak en fazla tasarruf sağladığı tahmin edilen isimler
- Larry Page - 11,6 milyar dolar
- Sergey Brin - 11 milyar dolar
- Peter Thiel - 1,7 milyar dolar
- Don Hankey - 525 milyon dolar
- Lynsi Snyder - 365 milyon dolar
- Meg Whitman - 220 milyon dolar
- Travis Kalanick - 180 milyon dolar